Boże Narodzenie w tradycji i sztuce ludowej – to tytuł nowej (czasowej) wystawy, czynnej od 17 grudnia, w budynku przy ul. Orlej 3 (wejście od Rynku).

Na wystawie  pokazujemy autentyczne maski obrzędowe  używane  podczas widowiska Herody przez kolędników (kolędziorzy) z Tarczka koło Bodzentyna – dla celów ekspozycji wybrano tylko najlepiej zachowane maski. Pochodzą one z różnego okresu czasu – najstarsze  z przełomu XIX/XX w., najmłodsze z lat 50. ubiegłego stulecia. Wykonane przez anonimowych twórców i przekazywane  kolejnym pokoleniom kolędników, od 1959 r. są już muzealnymi eksponatami. Szczególnie interesujące są maski zwierzęce (turoń, kobyłka) - prastare symbole płodności, których udział w kolędowaniu nie był przypadkowy. Wierzono, że posiadały magiczną moc zaklinania urodzaju, tak oczekiwanego w nadchodzącym nowym roku gospodarskim.
Obrzędowość Świąt Bożego Narodzenia jest wdzięcznym i bogatym źródłem inspiracji dla artystów ludowych . Autorami  betlejemskich szopek, kompozycji przedstawiających popularne  jasełka, kolędujących  z gwiazdą, szopką oraz  widowisk herodowych (w rzeźbie i malarstwie) są dobrze znani twórcy ludowi naszego regionu: Józef Piłat, Izydor Lipiec, Adam Zegadło, Józef Franusiak, Józef Zganiacz, Marian Brzeziński, Aleksander Kucharski oraz Bronisław Dziopa.

Ekspozycję wzbogacają, archiwalne (etnograficzne) karty pocztowe z początku XX w. związane tematycznie z treścią wystawy. Wypożyczone zostały dzięki uprzejmości ich właściciela, kolekcjonera – Pana Stanisława Śliwy, ze zbiorów Izabelli i Stanisława Śliwów.
Wystawę,  czynną  do 2 lutego 2009 r. przygotowała Janina Skotnicka.

Boże Narodzenie w tradycji i sztuce ludowej