Pasja według artystów ludowych – to nowa wystawa czasowa ze zbiorów Muzeum Narodowego w Kielcach, czynna od
6 marca do 18 kwietnia 2010 r., w sali wystawowej przy ul. Orlej 3.

Na wystawie pokazujemy tematy pasyjne związane z okresem Wielkiego Postu. Są to sceny zaczerpnięte ze sztuki oficjalnej i utrwalone w ikonografii ludowej przez kilka pokoleń twórców. Najpełniej przedstawiła je Marianna Wiśnios – jej religijne obrazy, zwłaszcza pasyjne, należą do najcenniejszych zabytków etnograficznych muzeum. Źródłem inspiracji artystki była żarliwa modlitwa, głównie różańcowa i najbliższe jej Tajemnice Bolesne. Głęboko i autentycznie przeżywane treści wzbogacała własnymi wątkami o niezwykłej poetyce. Na wystawie pokazujemy cztery obrazy namalowane w latach 1960 – 1972, na papierze w typowej dla tej autorki technice mieszanej: Chrystus na tronie Heroda, Chrystus w czyśćcu, Ukrzyżowanie i Ukrzyżowany Pan Jezus wśród aniołów. Autorami rzeźb są dawni ludowi artyści, głównie świątkarze, jak Stanisław Jabłoński, Józef Piłat, Leon Kudła, Adam Zegadło, Stanisław Denkiewicz i Józef Zganiacz. Wśród wykonawców są także współcześnie działający twórcy związani z konwencją ludową i tematyką religijną: Marian Porada, Zbigniew Łabuda, Zdzisław Purchała, Grzegorz Król i Marek Żak.

Do najpopularniejszych tematów pasyjnych, zarówno w rzeźbie, jak i malarstwie, należy na naszym terenie Ukrzyżowanie oraz sceny z cyklu Opłakiwanie, znane pod nazwą: Niewiasty pod krzyżem, Płaczące pod krzyżem oraz Aniołowie pod krzyżem. Niezliczone ich warianty namalowała Marianna Wiśnios - był to temat w twórczości tej artystki dominujący, a niezrównane wizerunki pozostawili w rzeźbie Józef Piłat i Leon Kudła. Pozostałe tematy, udokumentowane na wystawie pracami wybitnych ich autorów to: sceny z cyklu Biczowanie, oraz Chrystus z krzyżem, Upadek pod krzyżem, Zdjęcie z krzyża, Pieta i Frasobliwy – postać kręgu pasyjnego i zarazem symboliczne podsumowanie Męki Pańskiej. Radosne Zmartwychwstanie Chrystusa zapowiada, zamykający ekspozycję, obraz Marianny Wiśnios.

Wystawę przygotowała: Janina Skotnicka.