Dział Rzemiosła Artystycznego

W liczbie ponad 400 mebli występują wyroby z Włoch, Hiszpanii, Francji, Niemiec, Austrii i Polski. Wśród mebli włoskich - renesansowe i barokowe skrzynie (cassone), skrzynie szufladowe zw. cassettone z bogatą dekoracją snycerską, w grupie hiszpańskich - dwa renesansowe kabinety typu bargueno. Dobrze dokumentują przemiany stylistyczne tej dziedziny rzemiosła meble francuskie, z parą barokowych szaf z Alegoriami Cnót, komodami, sekreterami, stołami i zestawami w stylu Ludwika XV i XVI. Spośród mebli niemieckich na uwagę zasługują sprzęty wyjątkowej klasy artystycznej pochodzące z Frankonii, Hamburga, Frankfurtu (XVI-XIX), zdobione dekoracją snycerską i bogatą, zróżnicowaną intarsją.

Ważny zespół stanowią meble polskie, w tym gdańskie szafy sieniowe, stoły i prasa do obrusów, elbląskie skrzynie, kolbuszowska praska i biurko, przykłady mebli warszawskich z okresu klasycyzmu. Ciekawą kolekcję stanowi szkło artystyczne z XVII-XX wieku (ok. 650 eksponatów) ilustrujące rozwój tej dziedziny rzemiosła artystycznego, zarówno od strony zgodnych z duchem epoki przemian formalnych i dekoracji, jak i wprowadzanych w poszczególnych epokach nowości technologicznych. W grupie najcenniejszych szkieł barokowych znajdują się przykłady wykonane w czołowych hutach czeskich, saskich, śląskich oraz polskich. Najstarszy obiekt z 4. ćw. XVII w. nawiązuje w formie do szkieł weneckich, ale czaszę jego zdobi charakterystyczna dla krajów północnych precyzyjna dekoracja rytowana. Obiektem unikatowym, który znalazł już swe miejsce w literaturze światowej przedmiotu jest puchar wrocławskiego Bractwa Altarystów, malowany czarną emalią przez Ignaza Preisslera - malarza szkła ze znanej rodziny norymberskiej.

Wyjątkowo oryginalną, wręcz kunsztowną dekoracją rytowaną odznaczają się prace z kręgu Christiana Gotfrieda Schneidera - czynnego w śląskich Cieplicach, autora wzorników stosowanych na Śląsku do końca XVIII w.. Nie brak okazów z najważniejszych polskich manufaktur magnackich Radziwiłłów w Nalibokach i Sieniawskich w Lubaczowie.

Wśród szkieł z wieku XIX znajdują się wyroby wykonane różnorodnymi stosowanymi wówczas technikami, m.in. dzieła czeskiego technologa, wynalazcy większości z nich - Fryderyka Egermanna. Wyjątkowo dekoracyjna grupa to szkła secesyjne, reprezentujące francuski styl floralno-pejzażowy i charakterystyczne dla Czech eksperymenty technologiczne.

W grupie tej znajdują się: cenny łużycki dzban kamionkowy ze sceną Ukrzyżowania, majoliki włoskie z XV-XVII w., wczesne fajanse z Delft oraz wytwórni niemieckich i polskich z XVII-XIX w. Wśród wyrobów z porcelany występują naczynia dalekowschodnie, chińskie i japońskie z XVII-XIX w., m.in. z kolekcji Augusta II Mocnego w Pałacu Japońskim w Dreźnie, przykłady z manufaktury miśnieńskiej o dekoracji w typie dalekowschodnim (Kakiemon i Imari) i wczesnych motywach europejskich.

W grupie wyrobów polskich mamy przykłady z wytwórni w Korcu i Baranówce oraz reprezentatywny zestaw wyrobów najstarszej działającej do dziś, wytwórni w Ćmielowie, ilustrujący początki działalności zakładu oraz przemiany stylistyczne i technologiczne w czasach zmieniających się właścicieli. Udokumentowana jest także działalność innych wytwórni ceramicznych regionu świętokrzyskiego. Ponad 400 przykładów ceramiki polskiej pochodzi z kolekcji Marii i Jerzego Łosiów przekazanej do zbiorów muzeum w 2004 roku.

Wyroby złotnicze powstały w znanych ośrodkach niemieckich: Augsburg (Daniel Schaeffler, Adolf Gaap, Johann Martin Satzger), Berlin (Johann Jacob Sandrart), śląskich (Wrocław, Żagań), polskich (Kraków, Lwów, Warszawa), w tym zestaw sreber złotników kieleckich z 1. poł. XIX w. Do najcenniejszych wyrobów należy monstrancja poznańskiego złotnika Krzysztofa Neumanna z 1699 r.

Kolekcja tkanin artystycznych liczy ok. 100 obiektów. W najcenniejszej grupie tapiserii - brukselskie z XVII-XVIII w. (Scypion Afrykański przyjmujący hołd Kartagińczyków z warsztatu Jakuba Geubelsa Mł. z 1629 r., Święta Rodzina z pracowni Henryka Reydamsa Mł. z końca XVII w. i Triumf Ateny - Urbana Leyniersa z 1732 r.), francuskie (Bitwa nad Granikiem z Królewskiej Manufaktury Gobelinów w Paryżu) oraz wyjątkowo cenne dla kultury polskiej, prawdopodobnie północnoniemieckie lub holenderskie tapiserie herbowe kanclerza Stefana Korycińskiego z lat 1653-1658 i tapiseria z Apoteozą herbu biskupa krakowskiego Kajetana Sołtyka wykonana w warsztacie Franciszka Glaize'a po 1759 r. W licznej grupie tkanin wschodnich wyróżniają się perskiei tureckie kobierce, kilimy, makaty tkane i haftowane, a wśród kobierców polskich - kobierzec z herbem Ogończyk, dwie kunsztownie haftowane opony ścienne z 2. poł. XVII w., przykłady pasów kontuszowych z wieku XVIII i tak popularnych w XIX i XX stuleciu makat buczackich.