Jednym ze zjawisk znanych w historii sztuki jest długotrwały proces uczenia się przez artystów oddawania postaci dziecięcej, początkowo interpretowanej jako osoby dorosłej, a jedynie niewielkich rozmiarów. W późnym antyku - w okresie hellenistycznym, następnie późno-rzymskim zaczęto oddawać już powszechnie właściwe proporcje całego ciała, rysy twarzy i gesty dorastającego, zmieniającego się dziecka, czego dowodem są liczne, zabytkowe dzieła sztuki, w tym rzeźba. Od czasów nowożytnych dziecko jako temat (motyw) występuje we wszystkich rodzajach sztuk plastycznych. Najtrudniej oddać psychikę dziecięcą, ale i w tej dziedzinie byli i są mistrzowie, liczni począwszy od Renesansu, aż do dzisiaj. Należy podkreślić, że sztuka w tym wypadku towarzyszyła rozwojowi pedagogiki i psychologii rozwojowej.

Zwróćmy uwagę na niektóre przykłady dzieł z motywem postaci dziecięcej, ze sztuki dawnej:
Starożytny Egipt „wydał”, m.in., wizerunek rodziny faraona Amenhotepa IV zw. Echnatonem (XVIII dynastia, ok. 1375-1358 pne) - łącznie z jego dziećmi; starożytna Grecja - mitologiczne bóstwa i herosów także w wieku dziecięcym: Bachusa, Heraklesa jako niemowlę w kołysce duszące węże, Kupidyna, Erosa, czy dzieci z rodziny królewskiej w grupie "Śmierć Niobidów" i in. (wśród autorów dzieł, przypomnę, że byli tak wybitni, jak: Praksyteles, czy Lizyp czynny na dworze Aleksandra Wielkiego, IV w. pne); starożytny Rzym - mityczną Wilczycę karmiącą ludzkie niemowlęta, późniejszych założycieli Rzymu, Remusa i Romulusa (rzeźba etruska, pocz. V w. pne), grupę "Laokoon z synami" (II w. pne) oraz wiele portretowych i rodzajowych przedstawień dzieci, które dzisiaj możemy oglądać w Muzeach Watykańskich, Kapitolińskich i in. Artyści europejskiego Średniowiecza i późniejszych epok są autorami rozlicznych scen biblijnych wg Starego Testamentu, np. z niemowlęcym Mojżeszem, z chłopięcym Józefem sprzedanym przez braci do Egiptu, czy także z chłopięcym Tobiaszem wędrującym po lekarstwo dla ojca; a także przedstawień religijnych chrześcijańskich wg Nowego Testamentu, apokryfów i żywotów świętych: z małoletnią Marią - później Matką Chrystusa, z Jezusem i Janem Chrzcicielem z okresu dziecięcego; są też dzieci w scenach ze świętymi (cudowne uzdrowienia i in.) i postacie anielskie - tzw. putta. Na wyróżnienie zasługują w dziełach późno-gotyckich i renesansowych autentyczne „chodziki” do nauki chodzenia dla dzieci, np. w scenach: „Żywot Marii i Chrystusa”, „Rodzina Marii” lub "Rodzina św. Anny" (tzw. duże „Rodziny ...”, np. renesansowe obrazy Lukasa Cranacha Starszego, publikowane). Renesans przyniósł też generalnie liczne portrety dzieci - przede wszystkim wizerunki tych z rodów panujących, ale także dzieci mieszczan i oczywiście potomstwo samych artystów (liczne dzieła włoskie, również północno-europejskie, np. "Rodzina artysty" - żona malarza z dwojgiem dzieci, pędzla Hansa Holbeina Młodszego czynnego na Kontynencie i w Anglii, 1528/1529, obraz sztalugowy, publikowany; natomiast w Polsce do najważniejszej portretowej rzeźby nagrobkowej dziecięcej w. XVI - należą zabytki w regionie Świętokrzyskim: pomniki upamiętniające zmarłe, małoletnie dzieci kanclerza Krzysztofa Szydłowieckiego w kolegiacie w Opatowie k. Kielc); dzieci występują też w nowożytnych scenach rodzajowych, historycznych, alegorycznych, czy symbolicznych. Współczesność „przejęła” tematykę dziecięcą i kontynuuje ją; przykłady dzieł są bardzo liczne w wielu muzealnych kolekcjach polskich i obcych. Kończąc nadmienię, że nie stronili od ukazania postaci dziecięcej we właściwym dla niej kontekście tak wybitni, polscy, znam nam dobrze artyści malarze, jak np. Piotr Michałowski, Jan Matejko, czy Olga Boznańska.

W Muzeum Narodowym w Kielcach znajduje się grupa obrazów z czasów od początku w. XVII - od baroku - aż do współczesności, ukazujących dziecko lub kilkoro dzieci, w towarzystwie osób dorosłych i bez nich. Obrazy te eksponujemy na stałych wystawach i czasowych. Motyw postaci dziecięcej pojawia się: na PORTRETACH, w SCENACH BIBLIJNYCH I RELIGIJNYCH, HISTORYCZNYCH, RODZAJOWYCH oraz SYMBOLICZNYCH. Są to prace następujących artystów malarzy: S. Kaczora-Batowskiego, H. Czarneckiego, W. Gersona, B. Gołębiowskiego, R. Hadziewicza, V. Hofmanna, M. Hutten-Czapskiego, F. Kostrzewskiego, A. Kotsisa, H. Lipińskiego, J. Malczewskiego, J. Pankiewicza, F. Pautscha, J. Peszki, Z. Stryjeńskiej, J. Szermentowskiego, S. Wyspiańskiego; ponadto mniej znanych malarzy jak np. F. Hanusz (XIX w.) oraz artystów nieznanych z nazwiska, np. portrecistów dzieci z rodzin Schuetzów (1 poł. XIX w.), Olszowskich (ok. po. XIX w.), czy Morsztynów (ok. r. 1870). Poniżej - wybrane przykłady tych obrazów. Do najbardziej znanych wśród nich należą modernistyczne dzieła: autorstwa Józefa Pankiewicza - Dziewczynka w czerwonej sukience, z 1897 r., oraz portrety secesyjne Stanisława Wyspiańskiego, z 1905 r.: Portret dziewczynki ( Helenka ?) i Portret Elizy Pareńskiej.