Zbiory

Do najciekawszych pamiątek zgromadzonych w muzeum należą rękopisy utworów Stefan Żeromskiego. Zobaczyć tu można jedyny zachowany fragment brulionu Wiernej rzeki, część czystopisu Słowa o bandosie, tekst polski włoskiej przedmowy do książki G.L. Milesi La spedizione di Francesco Nullo in Polonia, 1863, czystopisy utworów Wszystko i nic oraz Snu o chlebie, pięć kartek noweli Z odczytem, a także rękopis Oświadczenia w sprawie ochrony dla dzieci w Nałęczowie.

Fragment utworu "Słowo o bandosie"	Przedmowa do książki G.L. Milesi	Fragment "Wiernej rzeki"

Fragment "Snu o chlebie"	Fragment "Wszystko i nic"

Na uwagę zasługuje również zgromadzony w muzeum zespół listów pisarza. Pochodzą one z różnych lat, a poruszane w nich kwestie dotyczą rozmaitych spraw. Adresatami tychże autografów byli: Bronisław Saski – kuzyn Żeromskiego, Zofia Kozierkiewiczowa – mieszkanka Kielc, Edmund Massalski – ówczesny redaktor „Gazety Kieleckiej”, Edward Łuszczkiewicz – szkolny kolega, Aleksander Januszkowski – zakopiański lekarz, Antoni Osuchowski – prawnik, czy Stefania Gliwicówna i Maria Bogdanowicz.

Pierwsza strona listu Stefana Żeromskiego do Zofii Kozierkiewiczowej	Druga strona listu Stefana Żeromskiego do Zofii Kozierkiewiczowej	Trzecia strona listu Stefana Żeromskiego do Zofii Kozierkiewiczowej

Pierwsza strona listu Stefana Żeromskiego do Bronisława Saskiego	Druga strona listu Stefana Żeromskiego do Bronisława Saskiego

List do Edwarda Łuszczkiewicza	List do Edmunda Massalskiego	List do Antoniego Osuchowskiego

Nader wartościowymi eksponatami są publikacje Żeromskiego opatrzone odautorskimi dedykacjami. W zbiorach muzeum znajduję się pierwsze wydanie Ech leśnych z dedykacją dla Zofii Kochnowskiej czy O Adamie Żeromskim wspomnienie z dedykacją dla Jana Müllera.

Dedykacja dla Jana Müllera	Dedykacja dla Emila Zegadłowicza	Dedykacja dla Zofii Kochnowskiej

Muzeum posiada unikalną płytę gramofonową z 1924 roku z nagranym głosem Stefana Żeromskiego.

Niezwykle cenną jest kolekcja starych fotografii pochodzących z lat 1884-1886, nierzadko opatrzonych dedykacjami. Na zdjęciach znajdują się szkolni koledzy Żeromskiego.

Wacław Halik	Franciszek Zaremba	Ks. A. Grudziński	T. Rusiński

Jan Zydler	J. Nowiński	P. Jaroński

Zasługującym na uwagę eksponatem jest tableau maturzystów z 1886 roku, na którym widnieją wizerunki uczniów i nauczycieli oraz fotografia budynku Męskiego Gimnazjum Rządowego.

Tableau z 1886 r.	Fotografia budynku Męskiego Gimnazjum Rządowego

Niezwykle interesującymi są dokumenty związane z nauką Żeromskiego mianowicie świadectwo z klasy III oraz cenzurka poświadczająca ukończenie przez autora Wiernej rzeki gimnazjum.

Świadectwo Stefana Żeromskiego z klasy III gimnazjum	Pierwsza strona świadectwa ukończenia gimnazjum przez Stefana Zeromskiego	Druga strona świadectwa ukończenia gimnazjum przez Stefana Zeromskiego

Muzeum ma także w swych zbiorach zespół ilustracji do utworów Stefana Żeromskiego - Syzyfowych prac, Promienia, Ludzi bezdomnych, Wiernej rzeki, Dziejów grzechu, Popiołów, Urody życia, Walki z szatanem, Przedwiośnia, Puszczy jodłowej i innych. Autorami rysunków byli m.in. Monika Żeromska, Jan Marcin Szancer, Antoni Uniechowski, Krzysztof Henisz czy Szymon Kobyliński.

Ilustracja Antoniego Uniechowskiego do "Popiołów"	Ilustracja Jana Marcina Szancera do "Dumy o hetmanie"	Ilustracja Antoniego Uniechowskiego do "Popiołów"
Ilustracja Krzysztofa Henisza do "Przedwiośnia"	Ilustracja Antoniego Uniechowskiego do "Popiołów"	Ilustracja Szymona Kobylińskiego do "Syzyfowych prac"
Ilustracja Moniki Żeromskiej do "Wiernej rzeki"	Ilustracja Moniki Żeromskiej do "Wiernej rzeki"
Ilustracja Moniki Żeromskiej do "Syzyfowych prac"	Ilustracja Henryka Papierniaka do "Urody życia"
Ilustracja Henryka Papierniaka do "Urody życia"